Klaryski w Polsce

 Obecność sióstr świętej Klary na ziemiach polskich wiąże się nierozdzielnie z obecnością braci franciszkanów (dzisiaj nazywanymi "franciszkanie konwentualni"). Do prowincjała należało zaopiniować i wydać zgodę na utworzenie klasztoru sióstr, a następnie zapewnić mu opiekę duchową. Często wiązało się to także z pomocą w materialnym utrzymaniu sióstr.
W tym regionie Europy bracia pojawili się bardzo szybko, biorąc pod uwagę rozwój ich Zakonu: w 1225 zostali sprowadzeni do Pragi, a w roku 1237 jest już potwierdzony ich pobyt w Krakowie. Tereny polskie należały do prowincji czeskiej (m.in. Małopolska, Wielkopolska, Księstwo Kaliskie) lub do prowincji niemieckiej (Księstwo Śląskie). W powstaniu wspólnot polskich klarysek większą rolę odegrała prowincja czeska.
       W Pradze siostry pojawiły się dzięki św. Agnieszce (1211-1282). Podczas świąt Pięćdziesiątnicy 1234 r. weszła ona na ewangeliczną ścieżkę, jaką wytyczyli Święci z Asyżu. Zarówno jej korespondencja ze św. Klarą jak i z papieżem Grzegorzem IX, doskonale znającym specyfikę charyzmatu, umożliwiła wypracowanie formy życia radykalnej jak w San Damiano i jednocześnie dostosowanej do warunków klimatycznych i społeczno-ekonomicznych Europy środkowej. Wspólnota z Pragi dała początek dwom polskim klasztorom: w 1245 r. w Zawichoście i w 1257 r. we Wrocławiu.

Klasztory klarysek w średniowieczu
Klasztory po Soborze Trydenckim
Klasztory klarysek po II Wojnie Światowej
Inne żeńskie wspólnoty franciszkańskie
Drzewko polskich klasztorów klarysek

Klaryski w Krakowie

Fundatorką dla klarysek w Krakowie jest bł. Salomea (1212 - 1268). Przyjęła ona charyzmat św. Klary i zaczęła go realizować w społeczności polskiej, kulturalnie i religijnie o kilkaset lat młodszej od tej włoskiej, w której narodził się ruch franciszkański.
Salomea swą inicjatywą przecierała szlaki dla polskiej tradycji kobiecego życia zakonnego. W kulturze polskiej długo utrzymywał się model uświęcania się kobiety w roli żony i matki. Życie zakonne przeważnie praktykowali mężczyźni: benedyktyni, pustelnicy. Klaryski szybko jednak zyskały przychylność w rodzinach książęcych i na dworach.

Początki: Zawichost - Skała - Kraków
Renesans i czas Reformacji
Czas Rozbiorów i II Rzczpospolitej (XVIII - XIX w.)
Obecność w Polsce Ludowej

Kościół św. Andrzeja Apostoła

Kościół został wzniesiony w latach 1079 - 1098 jako fundacja Starżów-Toporczyków. Przypisuje się to osobie Sieciecha, dostojnika na dworze księcia Władysława Hermana. Syn Sieciecha był fundatorem opactwa benedyktyńskiego w Sieciechowie nad Wisłą. Temu opactwu przekazano patronat nad kościołem, gdy dostojnik został wygnany.
       Prawdopodobnie biskup Lambert (+1101) ustanowił przy kościele kolegiatę (wspólnotę księży kanoników), wtedy pojawia się tytuł kościoła: świętego Andrzeja Apostoła.
       Badania archeologiczne wskazały, że świątynię usytuowano w obrębie osady zwanej Okołem. Był to wówczas prosty, niewielki, jednonawowy korpus z czworobocznym prezbiterium, skierowanym ku wschodowi (orientowanym), wzbogaconym półkolistą absydą. W tej budowli wyróżniał się "westwerk" - dwuwieżowa fasada wejścia z emporą (balkonem) wewnątrz, nad wejściem. Obecnie trudno jest wskazać analogię rzutu i bryły tej krakowskiej świątyni. Kościoły grodowe końca XI wieku rzadko posiadały emporę lub wieżę. Poza granicami Polski podobne rozwiązania stosowano w XII i XIII wieku na terenach Słowacji, Węgier i Siedmiogrodu. Przednia fasada budowli - "westwerk" - pojawiła się w średniowiecznym krajobrazie ziem cesarstwa niemieckiego oraz w Burgundii, Normandii i Flandrii.

Więcej historii...
Opis architektury...
Ciekawe elementy kościoła (Galeria)